Giữ mãi màu xanh núi Chứa Chan rừng Xuân Lộc

5 giờ sáng, trời mới tờ mờ tỏ, xe của Cảnh sát PC&CC tỉnh Đồng Nai đã chờ chúng tôi ở cổng nhà khách để xuất phát đi Xuân Lộc. Con đường đến với rừng, hai bên là những cánh đồng bắp trải dài, những vườn cà phê, hồ tiêu rộng bát ngát, rừng keo lai hút tầm mắt đã thể hiện rõ sự ấm no của một huyện nông thôn mới đầu tiên của Đồng Nai cũng như cả nước. Cả cảnh vật, con người êm ả, dịu dàng chìm trong một màu xanh phẳng lặng. Qua thị trấn Xuân Lộc, bỗng một ngọn núi hình bát úp ngược hiện lên rực rỡ xanh dưới ánh nắng nhẹ của mặt trời – “Núi Chứa Chan đấy” – anh lái xe reo lên. Ở khu vực Nam bộ này có 3 ngọn núi tạo lên nóc nhà Nam Bộ thì núi Chứa Chan được xếp ở vị trí thứ hai chỉ sau núi Bà Đen (Tây Ninh). Nhìn màu xanh ấy khó có thể tưởng tượng được cách chưa lâu, núi Chứa Chan lại chìm trong “biển lửa”.  

 

Kết quả hình ảnh cho núi chứa chan

 

Anh Đặng Khánh Tài - Phó Giám đốc thay mặt Ban Quản lý (BQL) tiếp đoàn chúng tôi. Hỏi về đám cháy vào thời điểm đầu năm vừa qua, anh Tài nhẹ giọng: “Tuy đám cháy xảy ra trên diện tích lớn nhưng do có công tác chuẩn bị tốt, đã làm đường băng cản lửa lại chủ yếu cháy ở nơi bụi cỏ thấp nên thiệt hại không đáng kể”. Anh Dương Văn Tài – Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm liên huyện Xuân Lộc – Thị xã Long Khánh tiếp lời anh Khánh Tài: “Năm nay mùa khô kéo dài, thời tiết thì ngày càng khắc nghiệt, rồi dân tình đi phượt vô ý lắm các anh chị ạ nên liên tiếp xảy ra 3 vụ cháy ở khu vực núi Chứa Chan thuộc địa bàn thị trấn Gia Ray, huyện Xuân Lộc vào tháng 2 và tháng 3. Đặc biệt là vụ cháy vào cuối tháng 2 đầu tháng 3 khiến cho anh em Kiểm lâm, BQL rừng và anh em PCCC “lao tâm khổ tứ” mà nỗi lo vẫn canh cánh thường trực, được ít ngày lại cháy, ai cũng bơ phờ.”

Kể lại sự việc, đồng chí Trần Đình Thanh – Phó trưởng Phòng PC&CC số 2 – Xuân Lộc cho biết: vào khoảng quá 14 giờ ngày 28/2, trạm thông tin của bộ đội đóng trên núi báo về tin dữ: “Khu vực đỉnh núi Chứa Chan phát hiện ra có khói, lửa bốc lên”. Thông tin khiến anh em BQL rừng, lực lượng Kiểm lâm, PCCC và hơn 2000 hộ dân “mất ăn mất ngủ”, chuẩn bị tinh thần “đánh giặc lửa” cả ngày lẫn đêm vì lúc đó là thời gian cao điểm, nắng rát da rát thịt, hanh khô đến mức lá rừng vò nhẹ là nát vụn. Ngay lập tức, BQL rừng phòng hộ (RPH) Xuân Lộc cùng với Hạt Kiểm lâm, Cảnh sát PCCC&CNCH tỉnh Đồng Nai đã cơ động đến hiện trường triển khai phương tiện, thực hiện các biện pháp chữa cháy. Lực lượng PCCC xuất 4 xe chữa cháy và CNCH cùng với 3 xe chỉ huy trong đó đồng chí Phó Giám đốc Lê Quang Nhân trực tiếp đến chỉ đạo. Cùng lúc đó, các lực lượng tại chỗ ở BQL rừng Xuân Lộc, khu vực núi Chứa Chan đã nhanh chóng tiếp cận hiện trường, mang theo các thiết bị chuyên dụng để dập lửa. “Xác định được vị trí cháy, chúng tôi chia nhau dọn chướng ngại vật để vận chuyển phương tiện chữa cháy lên núi, nhưng địa hình núi đá phức tạp, hiểm trở, các phương tiện chữa cháy chuyên dụng ở dưới đồng bằng hầu như không phát huy được tác dụng. Chúng tôi huy động cả hệ thống cáp treo vận hành hết công suất vận chuyển người, phương tiện, hậu cần và nước lên núi, thiết lập hệ thống chỉ huy thống nhất ngay tại nhà ga cáp treo số 2 nhưng từ đây cũng phải mất hàng giờ đồng hồ leo bộ mới lên đến địa điểm cháy để dập lửa. Trên núi không có hồ chứa nước, hàng trăm con người phải thay phiên nhau gùi từng can nhựa 20 lít leo núi đá 2 giờ đồng hồ để cõng nước lên tưới vào lửa rừng đang hừng hực trên đỉnh núi. Đường núi quá dài, quá hiểm trở, có chỗ phải sử dụng dây cứu hộ cột vào đá để giữ thăng bằng, leo kiệt sức mới đến được nơi.” – Anh Thanh ngậm ngùi thuật lại. Thời điểm đó, trên đỉnh Chứa Chan, gió thổi bay người, lửa lan sang các điểm cháy tại xã Xuân Trường, Xuân Thọ, Xuân Hiệp, Suối Cát. Những người lính chữa cháy trong tay chỉ có cái can nhựa, bình xịt chữa cháy được cải biến từ bình… “phun thuốc trừ sâu” với con dao phát và vài cành cây tươi…, tất cả chỉ chữa cháy bằng lòng nhiệt huyết và trách nhiệm với rừng. “Không ít cán bộ, chiến sỹ dũng cảm xông pha cứu rừng bị đá đè, cây đổ, cháy quần áo, cháy tóc tai, ngất xỉu vì thiếu oxy và khói độc” – Anh Thanh chầm chậm nói. Hai đêm trắng, mọi điều kiện, phương tiện có thể đều được huy động và sử dụng để ngăn chặn cơn giận dữ của bà hỏa. Hàng trăm cán bộ Kiểm lâm, Công an, Quân đội và lực lượng liên ngành, bà con quên ăn, quên ngủ lo giữ rừng đến “bạc mặt”. Nhưng cũng phải sang đến trưa ngày thứ ba, đám cháy mới được khống chế hoàn toàn. Đến lúc này thì tất cả anh em tham gia chữa cháy ai cũng đã kiệt sức, con mắt thâm quầng, gương mặt thì đen nhẻm.

Câu chuyện chữa cháy rừng của chúng tôi đột ngột dừng lại bởi có tiếng chân người bước vào. Anh Hoàng Đình Long – Giám đốc BQL RPH Xuân Lộc trở về sau cuộc họp trên tỉnh. Gương mặt thư sinh, với đôi mắt sáng khiến tôi nghĩ tới lời giới thiệu về vị Giám đốc BQL RPH Xuân Lộc của anh Thanh lúc trên đường tới đây: “Anh Long thường xuyên tự mình cưỡi xe máy đến tận từng phân trường mkhông hề báo trước để kiểm tra, nhắc nhở cán bộ, nhân viên và các hộ dân được giao khoán rừng nhằm nâng cao cảnh giác trước cái mối nguy hại cháy rừng, đồng thời động viên tinh thần tự giác của anh em. Mức độ cảnh báo nguy cơ cháy rừng càng cao, những chuyến tuần tra rừng bằng xe máy của Giám đốc BQL RPH Xuân Lộc trong tuần, trong tháng càng nhiều…

Hầu hết diện tích rừng do BQL RPH Xuân Lộc quản lý là rừng phòng hộ đầu nguồn sông La Ngà, nên rừng ở đây giữ vai trò rất quan trọng trong việc chống xói mòn, ổn định mạch nước ngầm và đảm bảo nước tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi sống hơn 2.000 hộ dân. Nhưng đây cũng là địa bàn vô cùng phức tạp về công tác quản lý, bảo vệ rừng, đặc biệt PCCC rừng bởi khí hậu khô hanh khắc nghiệt kéo dài 6 - 7 tháng, dân cư và khu du lịch xen kẽ trong đất rừng. Thấu hiểu điều đó, đồng chí Giám đốc BQL RPH Xuân Lộc cho hay: BQL rừng Xuân Lộc có 6 phân trường, gồm: Gia Huynh, Trảng Táo, Núi Le, Đầm Voi, Lán Cát và Gia Phu, với diện tích hơn 10.391,19ha; tổng diện tích PCCCR là 9.859,64ha thì cả 6 phân trường hiện nay đều đã thành lập Tổ Chỉ huy PCCCR do Phân trường trưởng làm Tổ trưởng. Ngoài ra, tại các khu vực xung yếu, có nguy cơ xảy ra cháy cao, các phân trường còn thành lập các “Tổ Xung kích chữa cháy”, “Tổ Lâm nghiệp cộng đồng” là tổ chức tự nguyện của những người dân có đất trong lâm phần được duy trì dưới hình thức tự quản, tự trang trải. Họ được coi là cầu nối giữa người dân và BQL rừng trong việc thực hiện công tác quản bảo vệ, xây dựng vốn rừng cũng như công tác đảm bảo an toàn PCCC và an ninh trật tự trong lâm phần. Còn riêng BQL RPH Xuân Lộc đã thành lập Ban Chỉ huy PCCC - Phòng chống cháy rừng (PCCR), do Giám đốc đơn vị làm Trưởng ban. Từ cách tổ chức lực lượng chặt chẽ nên các thành viên trong Đội PCCC - PCCR được trải đều ở các phân trường theo từng tổ hoặc phân tổ, tham gia trực gác tại các chòi canh 24/24 giờ và cùng phối hợp với người dân thực hiện công tác bảo vệ rừng theo phương châm 4 tại chỗ. Hàng ngày được cọ xát với thực tế lại được thường xuyên huấn luyện nghiệp vụ chữa cháy nên bản lĩnh, tay nghề, sự phản ứng của lực lượng PCCC - PCCR trong đơn vị nhanh nhạy và chính xác. “Tại Hội thi nghiệp vụ PCCC nhân Ngày Toàn dân phòng cháy 4/10 vừa qua, Đội PCCC thuộc BQL RPH Xuân Lộc đã vượt qua 40 đội tham dự để giành giải Nhất với nội dung thi Đội hình Chạy 300m chữa cháy cứu người, cứu tài sản” – đồng chí Thanh giới thiệu cho chúng tôi biết.

Nhiều năm có kinh nghiệm PCCR nên các khu rừng có lượng thực bì cao, BQL RPH Xuân Lộc và các hộ dân canh tác nông nghiệp trong lâm phận đã tiến hành phát quang, cày xới để dập thực bì, làm hàng trăm cây số đường băng cản lửa và chia nhỏ những lô rừng nhằm tạo thuận lợi cho công tác tuần tra, vừa có thể cơ động đưa phương tiện máy móc, cơ giới ứng phó kịp thời nếu xảy ra cháy. Biết rõ mùa khô năm 2016 sẽ kéo dài hơn những năm trước do năm ngoái ở mưa dứt sớm nên BQL rừng tăng cường thêm một số máy bơm, can đựng nước 20 lít, gia cố, bảo dưỡng, nâng chiều cao các chòi canh. Ngoài ra, các Tổ Chỉ huy thường xuyên trực gác, chỉ đạo các tổ lâm nghiệp cộng đồng và tổ chữa cháy túc trực 24/24 giờ, đồng thời tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát và thay phiên trực gác trên 8 chòi canh nhằm phát hiện, ứng phó kịp thời khi có tình huống cháy xảy ra... “Mỗi lần bước vào mùa khô là BQL rừng cùng các anh Kiểm lâm, Cảnh sát PCCC “như ngồi trên đống lửa”. Đặc biệt mùa khô năm nay nắng nóng kéo dài và phức tạp nhất trong 10 năm trở lại đây, diện tích rừng do chúng tôi quản lý nhiều tháng không mưa, luôn nằm trong cấp V– cấp cực kỳ nguy hiểm về cháy rừng. Hơn nữa mùa khô cũng là mùa bà con thu hoạch nông sản, đốt nương dọn rẫy, rồi trùng với thời điểm hành hương về khu vực núi Chứa Chan nên chỉ cần lơ là  một chút là màu xanh rừng sẽ được thay bằng một mảng tối ngay.” - anh Long tâm sự. Hiện nay, các phương tiện, thiết bị chữa cháy như: máy bơm cao áp, bình xịt tay, máy định vị, thùng đựng nước, cuốc, xẻng… đều được trang bị đầy đủ tại 6 phân trường và các chốt canh trọng yếu. Nhờ đó, BQL rừng đã kịp thời dập tắt các điểm phát lửa do người dân bất cẩn trong xử lý thực bì và người dân đi bắt ong rừng gây ra.

Tuy nhiên, cũng phải nhìn vào thực tế từ những vụ cháy tại núi Chứa Chan vừa qua không phải vụ nào cũng do lỗi của thời tiết… Đây cũng là vấn đề khiến vị Giám đốc BQL RPH Xuân Lộc không khỏi đau đầu. Anh Long tâm sự: “Rừng Xuân Lộc, núi Chứa Chan hiện nay đang đứng trước sức ép từ hàng nghìn người dân sống dựa vào rừng phòng hộ, từ các đoàn khách du lịch, những nhóm “phượt”. Bà con và du khách đều có thể bất cẩn trong sử dụng lửa, xả rác... Có du khách còn hút thuốc lá trên cabin cáp treo rồi vứt tàn thuốc xuống rừng; nổi lửa nấu nướng, sưởi ấm qua đêm ở trong rừng thì dĩ nhiên rừng phải cháy. Những việc làm đó vẫn đang hàng ngày diễn ra các đơn vị Kiểm lâm, BQL rừng kết hợp với BQL di tích, Cảnh sát PC&CC tỉnh đã tăng cường công tác tuyên truyền, nhắc nhở đồng thời thường xuyên tuần tra, kiểm soát nhưng dường như là chưa đủ…”. Bên cạnh đó, bài toán về phương tiện chữa cháy và nguồn nước chữa cháy rừng vẫn đang là vấn đề “khó” không chỉ đối với riêng rừng Xuân Lộc khi mcác thiết bị hỗ trợ PCCR của chúng ta còn quá thô sơ. “Không lẽ chúng ta cứ mãi dùng dao phát, các cành cây tươi, vài cái can nhựa 5 lít, 20 lít nước, rồi leo bộ đi dập lửa trên đỉnh núi cao cả nghìn mét?” - câu hỏi mà đồng chí Giám đốc BQL RPH Xuân Lộc đặt ra khiến cho chúng tôi thực sự băn khoăn. Từ cabin cáp treo nhìn xuống, một màu xanh trải dài hút tầm mắt, cây đa ba gốc – một địa điểm tín ngưỡng quan trọng cao vượt lên khỏi vạt rừng mang một vẻ đẹp huyền bí bởi những sự tích mà con người gắn vào nó. Tất cả sao mà thanh bình đến thế… Nhưng có lẽ ẩn sau sự bình yên đó là một mặt trận căng thẳng bảo vệ rừng trước “giặc lửa” của những con người coi rừng là nhà, cây rừng là con trẻ, thầm lặng bảo vệ màu xanh cho rừng.

Lệ Hoa

 

Thư viện ảnh Xem thêm >>

VideoXem thêm >>

Get the Flash Player to see this player.

Thống kê truy cập

Hiện có 67 khách trực tuyến

 lượt truy cập 

Liên kết website